Olijfolie houdbaarheid: hoe lang blijft olijfolie goed?

Hoe lang is olijfolie houdbaar?

Hoe lang olijfolie houdbaar is, hangt onder andere af van de verpakking, opslagomstandigheden en of de verpakking al geopend is.

Op iedere verpakking staat een THT-datum: ten minste houdbaar tot.

Die datum geeft aan tot wanneer de producent de kwaliteit van het product garandeert wanneer het op de juiste manier wordt bewaard.

Bij olijfolie is vooral het verschil tussen voedselveiligheid en kwaliteit belangrijk.

Olijfolie wordt na verloop van tijd namelijk niet van de ene op de andere dag slecht. De kwaliteit neemt geleidelijk af. Aroma’s worden minder uitgesproken en uiteindelijk kan de olie oxideren en ranzig gaan smaken.

Daarom is bij goede olijfolie versheid belangrijk.

Kan olijfolie bederven?

Ja, maar anders dan bijvoorbeeld verse zuivel of vlees.

Het belangrijkste proces bij oude olijfolie is oxidatie.

Wanneer olie langdurig wordt blootgesteld aan zuurstof, kunnen de vetten oxideren. Daardoor verandert de geur en smaak van de olie.

Uiteindelijk wordt de olie ranzig.

Dat betekent dat je olijfolie niet alleen moet beoordelen aan de hand van de datum op de verpakking. De manier waarop de olie is bewaard, speelt eveneens een belangrijke rol.

Een geopende fles die maandenlang naast een warm fornuis in direct zonlicht heeft gestaan, zal sneller in kwaliteit achteruitgaan dan dezelfde olie in een goed afgesloten donkere fles in een koele voorraadkast.

Hoe herken je olijfolie die niet meer goed is?

Je neus en smaak zijn hierbij bijzonder nuttig.

Goede extra vierge olijfolie kan afhankelijk van de olijven bijvoorbeeld fruitig, grassig, groen, kruidig, bitter of peperig ruiken en smaken.

Bij oude of geoxideerde olie verdwijnen die frisse aroma’s.

De olie kan uiteindelijk een vlakke, muffe of duidelijk ranzige geur en smaak ontwikkelen.

Let vooral op:

• een muffe geur
• een oude, vettige geur
• een duidelijk ranzige smaak
• verlies van frisse aroma’s
• een vlak en onaangenaam smaakprofiel

Twijfel je?

Schenk dan een klein beetje olie in een schoon glas en ruik eraan. Proef vervolgens een kleine hoeveelheid.

Bij kwalitatieve extra vierge olijfolie is het verschil tussen een verse en sterk geoxideerde olie meestal goed merkbaar.

Olijfolie bewaren: licht, warmte en zuurstof

Wil je de houdbaarheid van olijfolie optimaal benutten, dan zijn er drie belangrijke factoren:

licht, warmte en zuurstof.

Deze hebben invloed op de snelheid waarmee olijfolie oxideert en zijn kwaliteit verliest.

1. Bescherm olijfolie tegen licht

Zet een fles olijfolie liever niet maandenlang op een zonnige vensterbank.

Donkere glazen flessen en metalen blikken beschermen de olie beter tegen licht dan volledig transparante verpakkingen.

Dat verklaart ook waarom kwalitatieve olijfolie vaak in donkergroen of bruin glas wordt verkocht.

Een metalen blik blokkeert licht zelfs volledig.

2. Bewaar olijfolie niet te warm

Warmte versnelt kwaliteitsverlies.

Het aanrecht direct naast het fornuis is daarom misschien handig tijdens het koken, maar niet noodzakelijk de beste plaats om je voorraad olijfolie langdurig te bewaren.

Kies liever een donkere keukenkast of voorraadkast waar de temperatuur redelijk constant blijft.

3. Sluit de fles na gebruik

Iedere keer dat je een fles opent, komt de olie in contact met zuurstof.

Dat is niet direct een probleem. Maar laat een fles niet onnodig langdurig openstaan.

Draai de dop na gebruik gewoon weer goed dicht.

Hoe lang is geopende olijfolie houdbaar?

Zodra je een fles olijfolie opent, komt er zuurstof bij.

Vanaf dat moment zal de kwaliteit geleidelijk afnemen.

Dat betekent niet dat de olijfolie een paar weken later ineens onbruikbaar is. Wel is het verstandig een geopende verpakking niet onnodig lang te bewaren.

Vooral bij extra vierge olijfolie koop je het product juist vanwege zijn smaak en aroma’s. Dan heeft het weinig zin om een bijzondere olie zo lang te bewaren dat een groot deel van die eigenschappen verloren gaat.

Een praktische regel is daarom:

koop een formaat dat past bij je daadwerkelijke verbruik.

Gebruik je weinig olijfolie? Kies dan bijvoorbeeld 250 of 500 ml.

Gebruik je vrijwel dagelijks olijfolie? Dan kunnen flessen van 750 ml of 1 liter interessanter zijn.

En gebruik je grote hoeveelheden? Dan worden verpakkingen van 3 of 5 liter praktisch.

Welke verpakking past bij jouw verbruik?

Dit wordt vaak vergeten bij het kopen van olijfolie.

Een grotere verpakking kan per liter voordeliger zijn, maar dat betekent niet automatisch dat die verpakking voor iedereen de beste keuze is.

Gebruik je bijvoorbeeld slechts 100 ml olijfolie per maand, dan doe je bijna een jaar over een fles van één liter.

In dat geval kan een kleinere verpakking interessanter zijn wanneer je de olie zo vers mogelijk wilt gebruiken.

Gebruik je daarentegen 500 ml per week, dan is een 3- of 5-literverpakking veel logischer.

Is olijfolie na de houdbaarheidsdatum nog goed?

Op olijfolie staat doorgaans een THT-datum en geen uiterste consumptiedatum.

Dat onderscheid is belangrijk.

“THT” staat voor ten minste houdbaar tot en heeft vooral betrekking op de kwaliteit van het product.

Een overschreden THT-datum betekent daarom niet automatisch dat de olijfolie vanaf die dag moet worden weggegooid.

Kijk naar de omstandigheden waarin de olie is bewaard en beoordeel geur en smaak.

Een ongeopend blik dat koel en donker is bewaard, is een heel andere situatie dan een halflege transparante fles die lange tijd in zonlicht heeft gestaan.

Bij twijfel over de kwaliteit geldt: kijken, ruiken en eventueel een kleine hoeveelheid proeven.

Moet olijfolie in de koelkast?

In het algemeen is dat niet nodig.

Een koele, donkere voorraadkast is meestal een praktische plaats voor olijfolie.

Bij lage temperaturen kunnen bepaalde bestanddelen in olijfolie kristalliseren, waardoor de olie troebel kan worden of gedeeltelijk kan stollen.

Dat betekent niet automatisch dat de olie bedorven is.

Wanneer de olie weer op kamertemperatuur komt, wordt deze doorgaans opnieuw vloeibaar en helder.

Voor dagelijks gebruik is de koelkast daarom vooral onpraktisch.

Is troebele olijfolie bedorven?

Nee, niet noodzakelijk.

Troebelheid kan verschillende oorzaken hebben.

Olijfolie kan bijvoorbeeld troebel worden wanneer deze bij een lage temperatuur wordt bewaard. Ook ongefilterde olijfolie kan van nature minder helder zijn.

Je kunt dus niet alleen aan de helderheid van een olie zien of deze nog goed is.

Geur en smaak vertellen je veel meer over de conditie van de olie.

Kun je olijfolie invriezen?

Olijfolie kan bij lage temperaturen gedeeltelijk stollen, maar invriezen is voor normale opslag niet nodig.

Je wint er in een gewone huishoudelijke situatie weinig mee.

Veel belangrijker is dat je een verpakking kiest die aansluit bij je gebruik en de olie vervolgens donker, goed afgesloten en niet te warm bewaart.

Daarmee voorkom je het grootste deel van de problemen.

Hoe bewaar je een 5 liter blik olijfolie?

Bij een grote verpakking wordt de manier van bewaren extra relevant.

Een fles van 500 ml is vaak relatief snel leeg. Een blik van vijf liter kan bij thuisgebruik maanden meegaan.

Een metalen blik heeft daarbij een belangrijk voordeel: er komt geen licht doorheen. Zet het blik op een koele, donkere plaats en sluit het na gebruik goed af.

Je kunt daarnaast een kleine fles gebruiken voor dagelijks gebruik.

Vul bijvoorbeeld steeds 250 of 500 ml vanuit het grote blik en bewaar het blik zelf in de voorraadkast.

Dat werkt prettiger tijdens het koken en je hoeft de grote verpakking minder vaak te openen.

Heeft extra vierge olijfolie een andere houdbaarheid?

Bij extra vierge olijfolie is vooral de kwaliteit tijdens de bewaartijd interessant.

Extra vierge olijfolie wordt gewaardeerd vanwege zijn geur, smaak en natuurlijke karakter.

Die eigenschappen zijn niet eeuwig constant.

Daarom geldt bij kwalitatieve extra vierge olijfolie eigenlijk hetzelfde als bij veel andere smaakproducten:

verser is meestal interessanter.

Een bijzondere extra vierge olijfolie vijf jaar bewaren omdat de fles nog dicht zit, is culinair gezien dus niet noodzakelijk verstandig.

Koop goede olijfolie om hem te gebruiken, niet om hem jarenlang te verzamelen.

Olijfolie naast het fornuis bewaren: wel of niet?

Liever niet als vaste opslagplaats.

Het is begrijpelijk waarom veel mensen hun olijfolie naast de kookplaat zetten: daar gebruik je hem immers.

Maar juist rondom een fornuis kan de temperatuur regelmatig sterk oplopen.

Een betere oplossing is een keukenkast in de buurt.

Zo heb je de olie nog steeds snel bij de hand, maar staat deze niet continu bloot aan warmte en eventueel licht.

Gebruik je dagelijks een kleine fles? Dan kun je die uiteraard binnen handbereik houden en je grotere voorraad op een betere plek bewaren.

Zo blijft olijfolie zo lang mogelijk goed

Uiteindelijk zijn de regels verrassend eenvoudig.

1. Bewaar olijfolie donker.
2. Vermijd direct zonlicht.
3. Zet de olie niet naast een warmtebron.
4. Sluit de verpakking na gebruik goed af.
5. Koop een formaat dat aansluit bij je verbruik.
6. Gebruik kwalitatieve extra vierge olijfolie bij voorkeur wanneer deze nog vers en aromatisch is.
7. Beoordeel oudere olie op geur en smaak.
8. Gebruik de THT-datum als belangrijke indicatie voor kwaliteit.

Je hebt dus geen speciale apparatuur nodig.

Een goede verpakking en een donkere keukenkast zijn voor de meeste huishoudens voldoende.

Veelgestelde vragen over de houdbaarheid van olijfolie

Hoe lang blijft olijfolie goed na openen?

Een geopende olijfolie blijft niet ineens na een vaste datum onbruikbaar. De kwaliteit neemt geleidelijk af door contact met onder andere zuurstof, licht en warmte. Gebruik een geopende fles daarom bij voorkeur binnen enkele maanden voor de beste smaak.

Kan olijfolie over datum?

Ja. Op olijfolie staat doorgaans een THT-datum. Na deze datum kan de kwaliteit verminderen, maar de olie hoeft niet automatisch vanaf die dag weggegooid te worden.

Hoe weet je of olijfolie bedorven is?

Ruik en proef een kleine hoeveelheid. Oude, sterk geoxideerde olijfolie kan vlak, muf of ranzig ruiken en smaken.

Moet geopende olijfolie in de koelkast?

Nee. Voor normaal dagelijks gebruik is een koele en donkere voorraadkast doorgaans praktischer.

Waarom wordt olijfolie troebel?

Olijfolie kan bij lagere temperaturen troebel worden of gedeeltelijk stollen. Dat betekent niet automatisch dat de olie bedorven is.

Is olijfolie in blik langer houdbaar?

Een metalen blik heeft als voordeel dat het geen licht doorlaat. De daadwerkelijke houdbaarheid wordt echter ook bepaald door andere factoren, waaronder temperatuur, zuurstof, kwaliteit van de olie en opslag.

Is oude olijfolie gevaarlijk?

Een verstreken THT-datum alleen betekent niet automatisch dat een product onveilig is. Bij olijfolie gaat het vaak vooral om kwaliteitsverlies en oxidatie. Bij twijfel over een product moet je het niet gebruiken.

Olijfolie goed bewaren begint bij de juiste verpakking

De houdbaarheid van olijfolie hangt niet alleen af van de datum op de verpakking. Licht, warmte, zuurstof en de manier waarop je de olie gebruikt spelen allemaal een rol.

Bewaar olijfolie daarom donker, niet te warm en goed afgesloten.

En misschien nog belangrijker: koop de hoeveelheid die bij je verbruik past.

Een kleine fles is verstandig wanneer je weinig olie gebruikt. Een blik van drie of vijf liter kan juist praktisch zijn wanneer olijfolie dagelijks in de keuken wordt gebruikt.

Zo hoef je goede olijfolie niet jarenlang te bewaren, maar gebruik je hem waarvoor hij bedoeld is: koken, proeven en genieten terwijl de olie nog mooi van smaak is.