Calamarata pasta: alles over deze bijzondere Italiaanse pastasoort

Wat is calamarata?

Calamarata is een korte, brede en holle pastasoort die eruitziet als een dikke ring. Je kunt de vorm enigszins vergelijken met een zeer kort afgesneden pacchero, al heeft calamarata duidelijk zijn eigen formaat en toepassing.

De naam is afgeleid van calamaro, het Italiaanse woord voor pijlinktvis. Wanneer een pijlinktvis in ringen wordt gesneden, lijken de stukken namelijk opvallend veel op de pastaringen.

Dat levert bij het klassieke gerecht een bijzonder effect op: tussen de saus zijn de pasta en stukken calamari soms nauwelijks van elkaar te onderscheiden.

Waar wordt calamarata van gemaakt?

Traditionele droge calamarata bestaat uit twee eenvoudige ingrediënten:

• harde durumtarwegries (semola di grano duro)
• water

Het deeg wordt door een matrijs geperst om de kenmerkende dikke ringen te vormen en vervolgens gedroogd.

Bij ambachtelijke pasta wordt hiervoor vaak een bronzen matrijs gebruikt. Hierdoor ontstaat een iets ruwer pastaoppervlak waaraan saus gemakkelijker kan hechten.

Wil je meer weten over de grondstof? Lees dan ook onze gids over pasta van durum tarwe.

Waar komt calamarata vandaan?

Calamarata wordt vooral geassocieerd met Campanië en de Napolitaanse keuken in Zuid-Italië. De combinatie met vis en zeevruchten is dan ook niet vreemd: vis speelt een belangrijke rol in de keuken van Napels en de omliggende kustgebieden.

De bekendste bereiding is calamarata napoletana: calamarata gecombineerd met ringen calamari, tomaat, knoflook, peterselie, extra vierge olijfolie en vaak een beetje witte wijn.

Juist de overeenkomst tussen de twee ringen is kenmerkend voor het gerecht.

Wat is het verschil tussen calamarata en paccheri?

Calamarata en paccheri worden gemakkelijk met elkaar verward. Beide zijn brede, holle pastavormen die sterk met Campanië worden geassocieerd.

Het belangrijkste verschil zit in de lengte van de pasta.

Paccheri zijn grote, relatief lange pastabuizen. Calamarata wordt veel korter afgesneden, waardoor afzonderlijke ringen ontstaan. Visueel doet calamarata daardoor eerder denken aan calamari dan aan een pastabuis.

Dit soort vormverschillen lijken klein, maar hebben veel invloed op hoe een saus zich over en door de pasta verdeelt.

Welke saus past bij calamarata?

Door zijn brede opening en stevige structuur werkt calamarata het beste met sauzen waarin voldoende structuur zit. Kleine stukjes tomaat, vis, schaaldieren of groenten kunnen zich tussen en in de pastaringen verzamelen.

Calamarata met vis en zeevruchten

Dit is de meest klassieke combinatie.

Denk aan:

• calamari
• garnalen
• mosselen
• venusschelpen
• zwaardvis
• tonijn

Je hoeft verschillende soorten vis overigens niet allemaal te combineren. Een eenvoudige saus van calamari, tomaat, knoflook, peterselie en goede olijfolie is al voldoende.

Calamarata met tomatensaus

Ook zonder vis werkt calamarata uitstekend met tomaat. Kies bij voorkeur voor een saus die niet volledig glad is.

Cherrytomaten of grof gesneden gepelde tomaten passen bijvoorbeeld goed bij de grote pastaringen.

Calamarata met groenten

Wil je een vegetarische calamarata maken? Combineer de pasta bijvoorbeeld met aubergine, courgette, cherrytomaat en basilicum.

Ook een combinatie van geroosterde groenten, olijfolie en geraspte Italiaanse kaas werkt goed.

Klassiek calamarata recept met calamari en tomaat

Wie deze pasta voor het eerst maakt, kan het beste beginnen met de combinatie waaraan hij zijn naam te danken heeft.

Voor vier personen heb je ongeveer nodig:

Ingrediënten

• 500 gram calamarata
• circa 500–600 gram schoongemaakte calamari
• 350–400 gram cherrytomaten
• 1 teentje knoflook
• extra vierge olijfolie
• scheut droge witte wijn
• verse peterselie
• eventueel een kleine hoeveelheid chilipeper
• zout

1. Snijd de calamari

Maak de calamari schoon en snijd de tubes overdwars in ringen. Probeer ze ongeveer dezelfde breedte te geven als de calamarata. Juist daardoor ontstaat straks het karakteristieke uiterlijk van het gerecht.

2. Maak de saus

Verwarm extra vierge olijfolie in een ruime koekenpan en fruit de knoflook kort aan.

Voeg de calamari toe en bak ze kort op relatief hoog vuur. Blus vervolgens af met een scheut droge witte wijn.

Voeg de gehalveerde cherrytomaten toe en laat de saus rustig verder garen. Voeg naar smaak een klein beetje chili toe.

3. Kook de calamarata

Kook ondertussen de pasta in ruim gezouten water. Houd de kooktijd op de verpakking aan, maar giet de pasta ongeveer één à twee minuten eerder af wanneer je hem nog in de saus wilt laten doorgaren.

Bewaar een kopje kookwater.

4. Maak pasta en saus samen af

Schep de calamarata rechtstreeks bij de saus en voeg indien nodig een kleine hoeveelheid kookwater toe.

Laat pasta en saus nog één à twee minuten samen garen. Hierdoor kan het zetmeel uit het kookwater helpen om de saus beter aan de pasta te laten hechten.

Werk het gerecht af met verse peterselie en een scheut goede extra vierge olijfolie.

Het resultaat is precies waarom deze pastavorm is bedacht: ringen pasta en calamari worden onderdeel van één gerecht.

Hoe moet je calamarata koken?

Calamarata is dikker dan veel bekende korte pastasoorten en heeft daardoor doorgaans een relatief lange kooktijd.

De exacte tijd verschilt echter per producent en formaat. Gebruik daarom altijd de kooktijd op de verpakking als uitgangspunt in plaats van één universele kooktijd voor alle calamarata.

Voor het beste resultaat:

1. Breng ruim water aan de kook.
2. Voeg zout toe zodra het water kookt.
3. Voeg de calamarata toe.
4. Roer vooral tijdens de eerste minuten regelmatig.
5. Proef de pasta vóór het einde van de aangegeven kooktijd.
6. Giet hem al dente af.
7. Bewaar wat kookwater.
8. Meng de pasta direct met de saus.

Hoe voorkom je dat calamarata aan elkaar plakt?

Door de brede, vlakke oppervlakken kunnen de pastaringen tijdens het koken tegen elkaar komen te liggen.

Gebruik daarom voldoende water en roer de pasta vooral vlak na het toevoegen goed door.

Voeg geen olijfolie aan het kookwater toe. Dat is niet nodig. Meng de pasta na het afgieten direct door de saus.

Hoe lang moet calamarata koken?

Reken bij droge calamarata grofweg op ongeveer 10 tot 15 minuten, afhankelijk van merk, formaat en dikte.

De verpakking blijft leidend.

Wil je de pasta al dente serveren, begin dan een paar minuten voor de aangegeven kooktijd met proeven. De buitenkant moet gaar zijn, terwijl de pasta in het midden nog een duidelijke beet heeft.

Wanneer je de pasta daarna nog één of twee minuten in de saus laat doorgaren, giet je hem iets eerder af.

Hoeveel calamarata per persoon?

Voor calamarata kun je dezelfde basisrichtlijn gebruiken als voor andere droge pasta.

Voor vier volwassenen die calamarata als hoofdgerecht eten, is een verpakking van 500 gram daardoor een praktische hoeveelheid.

Maak je de klassieke calamarata met veel calamari, tomaten en andere zeevruchten, dan kun je iets minder pasta gebruiken omdat het gerecht aanzienlijk rijker is.

Wil je precies berekenen hoeveel je voor een groter gezelschap nodig hebt? Bekijk onze uitgebreide gids hoeveel pasta per persoon. Daar vind je ook hoeveelheden voor kinderen, voorgerechten en grotere groepen.

Waarom werkt calamarata zo goed met vis?

Niet iedere pastavorm werkt hetzelfde met iedere saus. Bij calamarata spelen zowel de grootte als de structuur een rol.

De grote opening geeft stukjes vis, tomaat en groenten ruimte, terwijl de brede buitenzijde veel saus kan meenemen. Tegelijkertijd heeft goede droge calamarata voldoende stevigheid om naast ingrediënten als calamari, mosselen en garnalen overeind te blijven.

Daarom werkt een lichte vissaus doorgaans beter dan bijvoorbeeld een zeer zware roomsaus.

De traditionele combinatie met calamari is bovendien meer dan alleen functioneel: doordat beide ingrediënten in ringen worden gesneden, worden pasta en vis visueel één geheel. Ook moderne Italiaanse recepten bouwen nog steeds op deze combinatie van calamarata, calamari, tomaat, wijn, knoflook en peterselie.

Kun je calamarata ook zonder vis eten?

Zeker. Hoewel de pasta onlosmakelijk verbonden is met visgerechten, bepaalt de vorm niet dat je hem uitsluitend met vis kunt gebruiken.

Een paar goede vegetarische combinaties zijn bijvoorbeeld:

Calamarata met aubergine en tomaat
Gebakken aubergine, tomaat, basilicum en eventueel ricotta salata.

Calamarata met courgette
Courgette, knoflook, citroen, olijfolie en Parmigiano Reggiano.

Calamarata met geroosterde tomaten
Langzaam geroosterde cherrytomaten, knoflook, olijfolie en verse basilicum.

De belangrijkste regel is dat de saus voldoende structuur heeft om bij de relatief forse pasta te passen.

Calamarata kopen

Calamarata behoort niet tot de standaard pastavormen die je in iedere supermarkt vindt. Dat maakt hem juist interessant wanneer je eens iets anders wilt maken dan spaghetti, penne of fusilli.

Bij Pastaficio zijn we gespecialiseerd in Italiaanse pasta en importeren we een groot assortiment verschillende pastavormen uit Italië. In onze pastashop vind je naast bekende klassiekers ook minder bekende regionale vormen zoals calamarata, paccheri, casarecce en orecchiette. De webshop bevat momenteel ruim 200 pastaproducten.

Veelgestelde vragen over calamarata

Wat is calamarata?

Calamarata is een korte Italiaanse pasta in de vorm van brede ringen. De vorm lijkt sterk op in ringen gesneden calamari en daar heeft de pasta zijn naam aan te danken.

Waar komt calamarata vandaan?

Calamarata wordt vooral geassocieerd met Campanië en de keuken van Napels in Zuid-Italië.

Hoe lang moet calamarata koken?

Afhankelijk van het merk en de dikte heeft droge calamarata meestal ongeveer 10 tot 15 minuten nodig. Houd altijd de kooktijd op de verpakking aan en proef de pasta vóór het afgieten.

Welke saus past bij calamarata?

Calamarata past bijzonder goed bij sauzen met calamari, vis, schaal- en schelpdieren en tomaat. Ook groentesauzen met bijvoorbeeld aubergine, courgette of cherrytomaat werken goed.

Hoeveel calamarata heb je per persoon nodig?

Gebruik ongeveer 125 gram droge calamarata per persoon voor een hoofdgerecht en circa 80 gram voor een voorgerecht. Bij een rijk gevuld gerecht met veel vis of groenten is ongeveer 100 gram vaak voldoende.

Wat is het verschil tussen calamarata en paccheri?

Beide zijn brede holle pastasoorten, maar paccheri zijn lange pastabuizen. Calamarata wordt veel korter afgesneden en vormt daardoor brede ringen.

Waarom heet de pasta calamarata?

De naam verwijst naar calamaro, Italiaans voor pijlinktvis. De pastaringen lijken op gesneden calamari en worden traditioneel ook met calamari gecombineerd.

Kun je calamarata zonder vis eten?

Ja. De pasta werkt ook uitstekend met stevige groentesauzen, bijvoorbeeld met aubergine en tomaat of courgette, citroen en Italiaanse kaas.